Praktijk voor Natuurgeneeskunde

Brandend maagzuur

Brandend maagzuur kan zowel veroorzaakt worden door een teveel aan maagzuur als een tekort aan maagzuur. Hieronder vindt u meer informatie over de mogelijke oorzaken van brandend maagzuur, symptomen bij diverse oorzaken, behandelingsmogelijkheden en voedingsadviezen.

Oorzaken van brandend maagzuur
Hoe ontstaat brandend maagzuur?
Maagzuur en stress
Symptomen, bij maagzuurtekort
Symptomen, bij teveel maagzuur
Medicijnen bij brandend maagzuur
Aanpak in de praktijk
Algemene tips en voedingsadviezen bij brandend maagzuur

    Oorzaken brandend maagzuur


  • Brandend maagzuur komt niet alleen voor bij een overmaat aan maagzuur, maar ook vaak bij een tekort aan maagzuur (zie: hoe ontstaat maagzuur?).
  • Als de maagwand voortdurend een beetje geprikkeld is, gaat hij meer maagzuur aanmaken dan nodig is als er voeding aankomt wat verteerd moet worden. Een infectie met de bacterie Helicobacter Pylori kan de reden zijn van de overprikkelde reactie van de maagwand. Circa 20% van de Nederlanders heeft deze bacterie in hun maag.
  • Medicijnen: ontstekingsremmers en pijnstillers die behoren tot de groep NSAID's, zoals Ibuprofen, Aspirine, Diclofenac en Naproxen tasten de beschermende slijmvliezen van de maag aan. Als maagzuur te dicht bij de maagwand kan komen, kan de maagwand overprikkeld raken en een overmaat aan zuur gaan produceren. Dan wordt het risico voor aantasting van de maagwand nog groter en daarom schrijven artsen tegenwoordig vrijwel altijd ook maagzuurremmers voor als u een wat langere periode pijnstillers nodig hebt. Als u pijnstillers gebruikt die zonder recept gekocht kunnen worden, is het goed om stil te staan bij deze risico's voor de slijmvliezen van maag en darmen. (Paracetamol behoort niet tot de groep NSAID's.)
  • Een probleem met maagzuur kan ook ontstaan door voeding die niet goed wordt verdragen. Sommige mensen verteren bepaalde voeding moeilijk, zoals zware koolsoorten, vlees of vet. "Het valt niet goed op de maag."
    Anderen hebben geen last meer van brandend maagzuur zodra ze bijvoorbeeld suiker laten staan. Veel mensen weten van zichzelf al dat bepaalde voedingsmiddelen 'slecht vallen'. Vermijd deze voedingsmiddelen een tijdje en kijk of de maagzuurklachten afnemen.
    Een maagslijmvliesontsteking kan ontstaan als er sprake is van glutenovergevoeligheid die nog niet ontdekt is, zie glutenovergevoeligheid.
    Bij een allergie schrijft de arts vaak histamineremmers voor. Histamineremmers worden echter ook voorgeschreven als u last heeft van brandend maagzuur. Als uw maagzuurklachten verminderen door histamineremmers, dan is dat een indicatie dat een allergie de oorzaak is van uw maagzuurklachten. Zie bij medicijnen bij brandend maagzuur voor meer informatie over de medicijnen die worden geadviseerd.
  • Ook een infectie in het gebit, of een algehele slechte toestand van het gebit kan de oorzaak zijn van maagzuurklachten.
    Zware metalen, zoals kwik uit amalgaamvullingen kunnen de maagzuurproductie ontregelen.
  • Te hard persen bij verstopping, bijvoorbeeld bij zwangerschap, waardoor de spijsbrij niet goed weg kan komen en idem bij overgewicht kan ook de oorzaak zijn van zuurbranden. Hierbij ontstaat vaak bij sommige houdingen wel brandend maagzuur en bij andere niet.
    Ook een niet goed sluitende maagklep (tussen maag en slokdarm) wordt veel genoemd als oorzaak van het terugstromen van maagzuur. Hierbij verergeren de klachten ook door een houding die terugstroom bevordert.
  • Door tekorten aan 'grondstoffen' om maagzuur aan te maken, kan er ook een probleem met maagzuur ontstaan. Voedingsstoffen die nodig zijn voor de aanmaak van maagzuur zijn onder andere vitamine B1 en zink. Zink en B1 gaan echter het eerst verloren bij raffinage van levensmiddelen. Geraffineerde voedingsmiddelen zijn wit brood, witte rijst, witte suiker en ander sterk bewerkte produkten. Gebruik in plaats daarvan zoveel mogelijk zilvervliesrijst, bruin brood en andere weinig bewerkte voedingsmiddelen. Hoewel wit brood niet goed is omdat het geraffineerd is, is volkoren brood ook niet zo geweldig, omdat het een stof bevat: fytinezuur, die de opname van zink in het lichaam remt. Lastig!
    Zink zit ook relatief weinig in onze bodem in Nederland, dus dat is een stof waar veel mensen een tekort aan hebben. Als je zink wilt aanvullen, gebruik dan een voedingssupplement van goed merk. Goed opneembare zinkverbindingen zijn duur en zitten daarom zelden in de goedkope multivitamines of -mineralen.

Maagzuur en stress


Vroeger waren veel artsen overtuigd van de relatie tussen stress en maagzweren. Ze zagen namelijk veel mensen in de praktijk die ťn last van stress ťn last van maagzuur of maagzweren hadden. (Problemen met maagzuur kunnen een voorfase zijn van een maagzweer.) Toen echter werd ontdekt dat bij vrijwel alle patiŽnten met maagzweren ook een infectie met bovengenoemde bacterie werd ontdekt, kreeg de relatie tussen stress en maagzweren nauwelijks nog aandacht.

Volgens natuurgeneeskundigen spelen er echter vrijwel altijd meerdere factoren een rol bij het ontstaan van klachten of ziekten. Bij stress werkt de spijsvertering minder goed en daarom wordt maagzuur minder goed aangemaakt. Lees meer over de relatie over de lichamelijke gevolgen van stress en de relatie met maagzuur of relaties tussen emoties en organen.

Maagzuur functioneert niet alleen om voeding te helpen verteren, maar ook om virussen, bacteriŽn en parasieten te doden, zoals bijvoorbeeld de Helicobacter (maagzuurbacterie). Ook het immuunsysteem werkt minder goed bij stress, dus dat vergroot de mogelijkheid dat de maagzuurbacterie kan overleven en zich kan nestelen in de maagwand.

Maar er zijn ook verschillen tussen mensen: de ťťn krijgt bij stress geen hap meer door zijn keel, de ander gaat juist extra veel eten. Mogelijk is eten bij die laatste groep mensen zo geassocieerd met een gevoel van veiligheid, dat een aantal principes bij hen omgekeerd werken. Bij de meeste mensen wordt minder maagzuur aangemaakt bij stress, maar bij die laatste groep wordt meer maagzuur aangemaakt dan normaal.

Hoe ontstaat brandend maagzuur?


In de praktijk zie ik een overmaat aan maagzuur het meest als mensen een infectie hebben met de helicobacter bacterie of een overgevoeligheid voor bepaalde voeding. Door die overprikkeling wordt er teveel maagzuur aangemaakt.
Bij een tekort aan maagzuur wordt het eten slechter verteerd en ontstaan er gistingsprocessen van koolhydraten (dit zit in zetmeel, brood, aardappelen, suiker e.d.) en bederf van eiwitten. Dit leidt tot de vorming van melkzuur, pyrodruivenzuur en zwavelverbindingen, die een brandend gevoel in de maag veroorzaken. Dit vormt het brandend maagzuur wat u opboert.
De spijsbrij die uit de maag in de dunne darm komt moet een zuurgraad hebben van 5,0 of lager (= zuurder) om de alvleesklier en de galblaas goed te laten functioneren. De alvleesklier maakt onder andere een stof aan, natriumbicarbonaat, die er voor moet zorgen dat de spijsbrij geneutraliseerd wordt. Als de spijsbrij, die uit de maag komt, niet zuur genoeg is, dan maakt de alvleesklier geen of te weinig neutraliserende stof aan. Hierdoor blijft de spijsbrij te zuur, wat de darmwand kan aantasten. Dit kan leiden tot een allergieŽn, colitis etc.

Wat zijn de symptomen:


Bij maagzuur kun je last hebben van:
  • Branderig gevoel, zure smaak in mond, pijn in slokdarm, pijn bij de borstkas.
  • Opboeren/ oprispingen en/ of overgeven.
Als een maagzuurtekort de oorzaak is van de klachten dan kun je ook de volgende symptomen zien:
  • Gasvorming, oprispingen en opgeblazen gevoel na de maaltijd. (Dit kan echter ook worden veroorzaakt door consumptie van teveel koolhydraten of door aanwezigheid van parasieten in de darmen.)
  • Overgevoeligheid voor voedingsmiddelen en/ of chemische stoffen
  • Verminderde eetlust voor zwaar verteerbaar voedsel zoals vlees of peulvruchten, trage vertering, constipatie
  • Slechte adem of lichaamsgeur
  • Darmparasieten
  • Geestelijke vermoeidheid, neiging tot depressie
  • Gevoel van zwaarte, moeilijk wakker kunnen worden
  • Weinig of geen transpiratie
Het maken van maagzuur door het lichaam, uit lichaamssappen met een neutrale zuurgraad tot het zeer zure maagzuur, is iets wat veel energie vraagt. Veel mensen hebben een chronisch energietekort; zij zullen dus ook vrijwel altijd te weinig maagzuur produceren. Het gevoel dat de hele vertering van eten zwaar en moeizaam gaat, is ook een sterke aanwijzing dat een tekort aan maagzuur de oorzaak van het probleem is.
Een extra aanwijzing kan je bloedgroep zijn. Volgens d' Adamo, ťťn van de grondleggers van het bloedgroepdieet, hebben mensen met bloedgroep A de laagste capaciteit om maagzuur aan te maken en mensen met bloedgroep 0 de hoogste capaciteit.

Als er sprake is van teveel maagzuur de oorzaak is van de klachten dan zie je ook de volgende symptomen:
  • Veel boeren
  • Veel transpiratie en warmte aanvallen
  • Onrustig zijn, veel praten, snel geÔrriteerd of boos
  • Diarree
  • Ook elders in je lichaam brandende gevoelens en neiging tot ontstekingen (met pijn en/ of koorts)

Medicijnen bij maagzuur:


De reden dat maagzuurremmers worden voorgeschreven is dat het maagzuur het slijmvlies van de slokdarm kan aantasten. Dit is ongewenst, omdat er risico's door kunnen ontstaan op blijvende aantasting en ontregeling van het slijmvlies van de slokdarm.
Welke medicijnen worden vooral gebruikt:

  • Er worden veel zuurbindende middelen gebruikt, vaak zonder doktersrecept, zoals middelen met calcium carbonicum; Rennies bestaat voor het grootste deel hieruit. Voor incidenteel gebruik is dit prima, omdat het weinig bijwerkingen kent.
  • Zantac en Tagamet zijn histamineremmers (middelen tegen een allergische reactie).
  • Andere middelen remmen de aanmaak van maagzuur in de maag, zoals Omeprazol (Losec). Deze behoren tot de groep protonpompremmers.

    Als er echter al sprake was van te weinig (zuur) maagzuur, worden eiwitten door de medicijnen nog slechter verteerd en en mineralen minder goed opgenomen. Dit kan de functie van de hele spijsvertering verminderen en de darmflora ontregelen! Omdat artsen weinig rekening houden met de mogelijkheid dat maagzuur kan ontstaan door een gebrekkige aanmaak van maagzuur, wordt dit probleem zelden onderkend. Het is ook niet zo makkelijk te meten via een onderzoek. Gastrine is een hormoon wat betrokken is bij de aanmaak van maagzuur. Maar de hoeveelheid gastrine kan in de loop van de dag sterk variŽren, waardoor de normale waardes erg uiteen kunnen lopen.

    Het gebruik van maagzuurremmers kan niet alleen leiden tot een infectie met de maagzweerbacterie, maar ook tot andere infecties (omdat maagzuur ook dient om bacteriŽn, virussen en parasieten te doden). In 2004 is er een groot onderzoek gedaan, waaruit bleek dat mensen die maagzuurremmers gebruikten, een grotere kans op longontsteking liepen. Zo kom je van de drup in de regen!
    In dat onderzoek werd geconcludeerd dat er enkele duizenden extra gevallen van longontsteking waren ontstaan, als men slikkers van maagzuurremmers vergeleek met mensen die geen maagzuurremmers gebruikten. Het zou raadzaam zijn als ook bij andere aandoeningen werd onderzocht in hoeverre ze meer voorkomen bij mensen die maagzuurremmers slikken.

    Aanpak maagzuur in de praktijk


    Allereerst adviseer ik een darmflora-onderzoek om te checken of de Helicobacter bacterie wordt gevonden. Daarbij kan ook gekeken worden of er parasieten zijn (indicatie voor een te laag gehalte aan maagzuur) en of er een allergie voor gluten is, omdat allergieŽn de aanmaak van maagzuur kunnen bevorderen. (Gluten komen vooral in tarwe voor).
    Daarnaast kijk ik middels kinesiologie of er andere voedingsmiddelen of voedingscombinaties zijn die u niet goed verdraagt en die de maagzuurproblematiek (mede) veroorzaken. Aanpassing van voeding kan ook tot positieve resultaten leiden als door een arts de diagnose 'niet goed sluitende maagklep' is gesteld, zo is in de praktijk gebleken.

    Als de hele spijsvertering moeizaam gaat, alles zwaar valt en ook kinesiologisch test dat er te weinig maagzuur is of de maagzuurkwaliteit zwak is, dan is het eerste doel de spijsvertering te versterken. Er zijn diverse middelen, zowel op basis van kruiden, homeopathie of vitamines en mineralen, die hier een bijdrage aan kunnen leveren.

    Circa 20% van de Nederlanders heeft de ongewenste Helicobacter pylori bacterie in het maagslijmvlies. Als er sprake is van ernstige klachten zoals een maagzweer en de bacterie wordt gevonden, dan wordt door de huisarts een dubbele antibioticakuur geadviseerd met een maagzuurremmer. Bij minder ernstige klachten vinden huisartsen de behandeling erger dan de kwaal. Er zijn echter ook natuurlijke middelen die de weerstand tegen de bacterie verhogen en daardoor goede resultaten opleveren bij klachten met maagzuur.

    En soms is al duidelijk dat de klachten zijn begonnen in een periode met stress, bijvoorbeeld na verlies van een baan of familielid. Ook zulke aspecten kunnen in de behandeling aan bod komen. Bij stress worden ook bepaalde vitamines en mineralen overmatig door het lichaam gebruikt. Daardoor kunnen tekorten ontstaan. Die kunnen bijvoorbeeld leiden tot een te hoge spierspanning, wat het probleem met een niet goed sluitende maagklep kan veroorzaken of verergeren. Extra vitamines en mineralen kunnen dan een grote bijdrage leveren aan het verhelpen van de klachten!

      Algemene tips en voedingsadviezen bij brandend maagzuur:


    • Neem vooral de tijd om te eten; niet tegelijk de krant lezen, vergadering voorbereiden etc. Kauw rustig en goed. De spijsvertering begint in de mond en slecht gekauwd eten vraagt meer inspanning van de maag om de vertering goed te laten verlopen.
    • Als er sprake is van teveel maagzuur, beperk dan scherp voedsel en specerijen, evenals de consumptie van koffie, zwarte thee en alcohol. Deze stoffen jagen het lichaam nog meer op.
      Neem tijd om te wandelen, te mediteren of anderszins tijd voor jezelf om te ontspannen en tot rust te komen!!
    • Als er sprake is van te weinig maagzuur, let dan goed op je energieniveau; doe niet meer dan je lichaam aankan, want het maken van maagzuur kost veel energie.
    • Let ook op wat je eet en drinkt. Veel mensen drinken bij het eten of vlak na het eten, wat het maagzuur verdunt waardoor er een minder zuur milieu ontstaat in de maag. Vergelijkbaar hiermee is het eten van een behoorlijke portie rauwkostsalade bij het eten; dit koelt voor sommigen veel te sterk af; vergelijk het met een koude douche op een proces wat veel warmte nodig heeft.
      Drink niet vanaf een half uur voor de maaltijd tot ruim een uur na de maaltijd. Gebruik zo min mogelijk ijskoude dranken, gedurende de hele dag. Beperk de hoeveelheid rauwkost in combinatie met warm eten. Als je graag rauwkost eet, doe dit dan een half uurtje vůůr het warme eten. Gebruik bijvoorbeeld gember en andere kruiden om de spijsvertering te stimuleren. als er sprake is van te weinig maagzuur.

    Een lepel vol rauwe havervlokken eten helpt soms goed bij acute zuurklachten en heeft verder geen nadelige bijwerkingen. Want terugstromend maagzuur blijft een klacht die behandeld moet worden, om schade aan de slokdarm te voorkomen!

© Natuurgeneeskunde-praktijk.nl 2003 - 2014
Deze website is een co-productie van Joop Letteboer (technische vormgeving) en Margreet Chardon (inhoud en styling). Margreet Chardon heeft de praktijk voor natuurgeneeskunde 'de Merel' in Utrecht opgericht. Op de teksten van deze website is het auteursrecht van toepassing. Voor alle op deze website vermelde informatie geldt de algemene disclaimer.

eXTReMe Tracker
Een CO2-neutrale website dankzij Protagonist